Haberlere dön
15 Eylül 2006
Herceg Novi’den Merhabalar,
Geçtigimiz yilda da oldugu gibi, Avrupa Yas Gruplari Sampiyonasi bir kere daha Sirbistan & Karadag’in Herceg Novi kentinde düzenleniyor. Efsanevi Dünya Satranç Sampiyonu Bobby Fischer’in hayatini yakindan takip etmis olan satrançseverler, Amerikali oyuncunun, 1970 yilinda düzenlenmis dönemin en kuvvetli oyuncularini bir araya getiren yildirim turnuvasinda, bu kentte en yakin takipçisi olan Tal’in 4.5 puan önünde, 19/22 sonucuyla 1. oldugunu hatirlayacaklardir. Yani Herceg Novi, satranç gelenegi olan ve ayrica ülkemizdeki Ege sahillerini animsatan, güzel bir turistik kent.
Büyük çogunlugu Erzurum’da düzenlenen Yas Gruplari Sampiyonasi ve kampi ile belirlenmis 21 sporcumuz 10 ayri kategoride ülkemizi temsil ediyorlar. Antrenörler olarak IM Hasan Kilicaslan, FM Yakup Bayram, FM Yasin Emrah Yagiz, FM Alper Efe Ataman, FM Tolga Demirel ve Ziya Ahmedov, sporcularimizi zorlu mücadelelerine hazirlayarak kendilerinin iyi sonuçlar almasinda yardimci olmaya çalisiyoruz. Diger kafilelerde de antrenörler olarak GM Jangjava, GM Winants ve GM Brynell gibi isimler olmasi, ülkelerin altyapilarina ve Avrupa’nin en prestijli organizasyonlarindan birisine verdikleri önemi bizlere gösteriyor.
Turnuvanin ilk gününde istedigimiz baslangici yapamamis olsak da, turlar ilerledikçe oyuncularimizin turnuvaya daha fazla isindigini görmek hepimizi mutlu ediyor. Sözü daha fazla uzatmadan, genç yeteneklerimizin güzel partileriyle sizleri bas basa birakmak istiyorum. Diger köse yazilarinin aksine, bu defa partilerin analizlerini, ayni zamanda Altyapi Gelistirme Grubu Baskani da olan IM Hasan Kilicaslan ile birlikte yapmaya calistik.
Ilk olarak inceleyecegimiz parti Izmir’li oyuncu Burak Firat’a ait. Günümüz satrancinda teori, satrançta basariya ulasmanin ‘olmazsa olmaz’larindandir. Ancak yine de, bazi oyuncular teorik mücadelenin, hazirliklarin ön plana çiktigi konumlara girmekten çekinirler. Simdi inceleyecegimiz örnekle Burak Firat, hiçbir zaman bu tip hazirlik savaslarindan korkmadigini bizlere gösterdi...
Burak Firat (2125) – FM Alexander Shimanov (RUS) (2306)
Herceg Novi 2006, [B90], (Kilicaslan, H – Ataman, A)
1 e4 c5 2 Af3 d6 3 d4 cxd4 4 Axd4 Af6 5 Ac3 a6
Sicilya Savunmasi / Najdorf Varyanti, günümüzün en popüler devamyollarindan birisidir. Son hamlesiyle siyahlar kritik b5-karesinin kontrolünü saglayarak, karsi oyun olanaklarini hazirlamaktadir.
6 f3
Najdorf Varyanti’ndaki ‘Ingiliz Atak’ fikirleriyle oynanmis bir hamle. Her iki tarafin ters kanatlara rok atmasi muhtemel olan konumda beyazlar, rakip sah karsisinda hizli bir saldiri olusturabilmek için f3-Fe3-g4 yapisini hazirliyor. f3-hamlesi yapilmadan oynanacak Fe3 hamlesi, siyahlarin ...Ag4 fikrine izin verebilirdi.
6...e5
Alternatif hamle olan 6...e6 fikri, konumu bambaska konumlara sokabilirdi. Siyahlarin son hamlesiyle ortaya koydugu plan ise, ...Fe7-Fe6-Abd7 hamlelerini içeriyor. Bu durumda d6-karesindeki yari açik hatta geri kalmis piyon ise, karsi kanatlardaki hücumlar dolayisiyla ciddi önem tasimamaktadir.
7 Ab3 Fe7 8 Fe3 Fe6 9 Vd2 0-0 10 0-0-0 Abd7
Böylelikle, her iki tarafin da planlarina sadik kalarak planlamis oldugu kanada rok atmis oldugunu görüyoruz. Birazdan, sahlar karsisindaki hücumlarin baslamis olduguna taniklik edecegiz.
11 g4 b5 12 g5 b4 13 Ae2 Ae8 14 f4 a5 15 f5 a4
Piyon hücumlari ters kanatlara rok atilmis durumlarda uygulanan hücum planlarinin temel taslaridir, öyle degil mi?
16 fxe6 axb3 17 exf7+ Kxf7 18 Sb1! Kxa2?
Ancak siyahlarin son hamlesi dogru degildi. Yine de dogru hamle olan 18...bxc2+ sonrasinda Topalov – Vallejo Pons, 2005 partisinde beyazlarin mücadeleden galip ayrilan taraf oldugunu görmekteyiz. Ayni konuma daha önce Erdogdu – Bach 0-1 partisinde de ulasildigini görmek benim açimdan enteresan oldu. IM Mert Erdogdu gibi, Burak da rakibin hatasini cezalandirmayi bildi.
19 Ac1!
Beyazlar 18. hamlesinde atin kullanimi için c1-karesini bosaltmisti, simdi de Ac1-Ab3 manevrasi sayesinde siyahlarin hücumunun tamamen durdurulmus oldugunu görüyoruz.
19...Va8 20 Axb3 Kf8 21 Fc4+
Beyaz çaprazin kontrolü de beyazlarin saldirisinda anahtar rol üstleniyor.
21...Sh8 22 Khf1 Ac7 23 Kxf8 Axf8 24 Vf2 d5 25 exd5 Fd6 26 Fc5 Ae8 27 Fb5 Ag6 28 Fxe8 1-0
Burak ve Emre ile ayni odayi paylasan Ogulcan da, katildigi Istanbul Satranç Festivali’nden sonra, Avrupa Yas Gruplari Sampiyonasi’na hizli bir baslangiç yapti. Kendisi ev hazirliklarina çok önem vermesine karsin, hamle hamle teoriden çok fikirlerin ön plana çiktigi pozisyonlarda da konumsal anlayisi sayesinde iyi sonuçlar almayi basaran bir oyuncu. Bir sonraki örnekte inceleyecegimiz partide bunu bizlere bir kere daha gösterdi.
Ogulcan Kanmazalp (2107) – FM Andrei Gritsenko (RUS) (2367)
Herceg Novi 2006, [A39], (Kilicaslan, H – Ataman, A)
1 c4 Af6 2 Ac3 c5 3 Af3 Ac6 4 d4 cxd4 5 Axd4 g6 6 g3 Fg7 7 Fg2 Vb6
Her ne kadar siyah vezir b6-karesinde çok iyi bir izlenim yaratmamakla birlikte, daha önce bu hamlenin birçok partide oynanmis oldugunu görüyoruz.
8 Ac2
Oldukça yararli bir hamle, çünkü beyazlar atini hem uygulanmakta olan gizli baskidan kurtariyor, hem de Ac2-Ae3-Acd5 manevrasini hazirliyor.
8...0-0 9 0-0 d6 10 b3 Fd7 11 Fb2 Kac8 12 Vd2 a6 13 Kad1 Kfd8 14 Ae3 Va5
Siyah vezir b6-karesinde sikintilar yasamakta oldugundan, vezir sah kanadina 5. yatay yoluyla aktarilacak. Ancak yine de beyazlar insiyatifi elinde bulunduruyor.
15 a3 Vh5 16 Acd5 Axd5 17 Axd5 Fxb2 18 Vxb2
Önümüzdeki konum, daha önceki bir Analiz kösesinde incelenen Kramnik – Aronian partisini animsatiyor, öyle degil mi?
18...Fe8?!
18...Fe6 hamlesi daha dirençli olabilirdi.
19 b4 b5?! 20 cxb5 axb5
21 Kc1! Ve5 22 Vxe5 dxe5
Beyazlar simdiye kadar stratejik anlamda hatasiz bir maç çikardi, ancak üstünlügün somut hale getirilebilmesi için taktik temalarin uygulanmasi sart.
23 Kxc6! Fxc6 24 Axe7+ Sf8 25 Axc6 Kd2 26 e3 Ka8 27 Ka1 Kd3 28 Axe5 Kdxa3 29 Kxa3 Kxa3 30 Ff1 Kb3 31 Ac6 ve beyazlar 48. hamlede kazandi... 1-0
Kafilemizde Yesim Patel ile birlikte en küçük 2 sporcumuzdan birisi olan Batuhan Dastan, 9 yasinda olmasina karsin, taktik anlamda oldukça yetenekli oldugunu, Alman rakibi karsisindaki mücadelesiyle bizlere göstermeyi basardi...
Batuhan Dastan – Philipp Kyas (GER)
Herceg Novi 2006, [C65], (Kilicaslan, H – Ataman, A)
1 e4 e5 2 Af3 Ac6 3 Fb5 Fc5 4 0-0 Af6 5 d3 0-0 6 Fg5 h6 7 Fh4 d6 8 h3 Fd7 9 Ac3 a6 10 Fa4 g5
Bu tip konumlarda yapilan ...g5 sürüsleri oldukça risklidir. Batuhan da siyahlarin riskli oyununu cezalandirmak adýna tas fedasi yapmaktan çekinmedi. Bilgisayarlar belki bu denli zor konumlari savunmayi basarabilirler, ancak pratik oyunda saldiran tarafin isi, savunan tarafinkinden genellikle daha kolaydir.
11 Axg5!? hxg5 12 Fxg5 Fe6 13 Sh1
f4-sürüsünü yaparak f-hattinda aktif olabilmek için sah, siyah filin çaprazindan uzaklastiriliyor.
13...Sg7 14 f4 Fe3!
f-piyonunun ilerlemesini durduran kuvvetli bir hamle.
15 Fxc6 bxc6 16 Ae2 Vc8 17 Kf3 exf4 18 Axf4 Fxf4 19 Kxf4 Ad7 20 Vd2!?
Batuhan enteresan bir sekilde oynamaya devam ediyor. Çok amaçli hamleyle ortaya konan simdiki fikir, Fh6+ ve Vc3. Alternatif bir plan 20 Fe7!? hamlesi ile ortaya konabilirdi: 20 Fe7!? Ke8 21 Kg4! Fxg4 22 Vxg4+ Sh8 23 Vh5+ Sg8 24 Vg5+ Sh8 25 Kf1 Kxe7 26 Vxe7 Ve8 27 Vh4+ Sg7 28 Vg5+ Sf8 29 Vh1+ Se7 30 e5!? ve kompanse ile.
20...Kg8 21 Fh6+ Sg6?
Daha dirençli bir savunma 21...Sh7 22 Kh4 Kg6 23 Fe3+ Sg7 24 Vc3 f6 25 Vxc6 devamyoluyla ortaya konabilirdi.
22 Kaf1
Çalismayan son tasi oyuna katarak.
22...f6 23 d4 Kh8
24 Kxf6+!
Ilk bastaki enteresan fedanin ardindan yapilan çok kuvvetli bir bitiris. Aktif savunma ortaya koymasi sart olan siyahlar, kendi sah kanadinin konumunu bir türlü toparlayamayarak, kuvvetli beyaz taslarin sert saldirisina maruz kaldi. 9 yasindaki Batuhan’dan güzel bir son.
24...Axf6 25 Vg5+ Sf7 26 Vxf6+ Se8 27 Vxh8+ Sd7 28 Vg7+ 1-0
Kafilemizdeki en tecrübeli sporcumuz olan FM Emre Can’in, yaz boyunca sürdürdügü satranç aktivitelerinde kazandigi IM normlariyla Ekim ayinda çikacak olan ELO listesiyle birlikte IM ünvanina kavusmasi bekleniyor. Oldukça kuvvetli bir grupta mücadelesini sürdürmesine karsin, Emre’nin sürekli olarak üst masalarda mücadele etmesi hiç de sasirtici degil. Reshevsky – Botvinnik klasik partisinin izlerini tasiyan asagidaki partide, siyahlarin kalite fedasi oldukça sik olmasinin yani sira, ayni zamanda ögreticiydi...
Dmitry Bulanov (BLR) (2195) – FM Emre Can (2301)
Herceg Novi 2006, [C18], (Kilicaslan, H – Ataman, A)
1 e4 e6 2 d4 d5 3 Ac3 Fb4
Fransiz Savunmasi / Winawer Varyanti.
4 e5 c5 5 a3 Fxc3 6 bxc3 Vc7 7 Vg4
Genellikle vezirlerin oyuna bu denli erken katilmasi açilis prensiplerine aykiridir, ancak satrançta istisnalara çok sik rastlanmaktadir. Siyah renkli filin ortadan kalkmasi sonrasinda g7-piyonunun zayif kalmis oldugunu farkeden beyazlar, yaptiklari saldiriyla siyahlari sah kanadi konumundan taviz vermeye zorluyor. Elbetteki bu durum teoriktir.
7...f5 8 Vg3 cxd4 9 cxd4 Ae7 10 Fd2 0-0 11 Fd3 b6 12 Ae2 Fa6 13 Af4
Siyahlarin e6-karesindeki piyon, herhangi bir baska piyon tarafindan desteklenemediginden dolayi beyazlarin hedef noktasi haline gelmistir. Ancak, kapali konumda bu durumdan faydalanmak çok da kolay görünmemektedir.
13...Vd7 14 Fxa6 Axa6 15 0-0
Önce 15 Vd3 hamlesi daha iyi olabilirdi, böylelikle a6-karesindeki siyah ata hemen baski kurularak siyah kalenin dogrudan c4-karesine ulasmasi engellenebilecekti.
15...Kac8 16 Vd3 Kc4 17 c3 Ac7 18 Kfb1 Kc8 19 Ag2 Ac6 20 h3
Siyah kuvvetlerin vezir kanadina yigilmis oldugunu gören beyazlar sah kanadinda hizli bir hücum yaratmayi planladi. Ancak birkaç hamle içerisinde, aslinda kendisinin bu denli risk tasiyan bir saldiriya hazirlikli olmadigi ortaya çikacaktir. Belki de Sh2-Kg1-g4 plani daha dogru olabilirdi.
20...Aa5 21 g4?! fxg4 22 hxg4 Vf7 23 Af4 Ac6 24 Sg2
24...Axe5!
Fransiz Savunmasi’nda sikça rastladigimiz türden, çok kuvvetli bir konumsal kalite fedasi. Çiplak beyaz sahin yani sira e5-g4-c3 karelerindeki zayif piyonlar ve atin yararlanabilecegi c5-e4 kareleri, siyahlara iyi karsi oyun imkanlari veriyor.
25 dxe5 Kxf4 26 Fxf4 Vxf4 27 Vd4 Vg5 28 Sg3 Aa6 29 f4 Vg6 30 f5 exf5 31 Vxd5+
Bu hamle yerine 31 Kf1!? hamlesi daha ilginç olabilirdi, ancak 31...h5! yaniti sonrasinda da siyahlarin avantaj elde etmek için iyi sanslari olacakti.
31...Sh8 32 Vf3 fxg4 33 Ve3 Ac5 34 Kb4 h5
Geçer piyonlar sürülmelidir!
35 Kd1 Ae6 36 Kd2 Kf8 37 Kf2 Kxf2 38 Sxf2 Vf5+ 39 Sg3 Vf1 40 a4 g5 41 a5 Af4 0-1
Bir sonraki Analiz kösesinde, Herceg Novi’den güzel partilerle karsinizda olmayi dileyerek yaziyi noktalamak istiyorum. Hoscakalin, satrançla kalin!
Hazirlayanlar: IM Hasan Kiliçaslan – FM Alper Efe Ataman
