Aviles 2006

Aviles 2006 (959.66 KB)
Karşıyaka'dan Merhabalar,

Öncelikle yaşanan gecikmeden dolayı, köşenin sıkı takipçilerinden özür dileyerek yazıma başlamak istiyorum. Bu defaki gecikmenin nedeni, İspanya’nın Aviles kentinde 4-14 Ağustos 2006 tarihleri arasında düzenlenen, 11. San Agustin Açık Turnuvası’nda 20 Yaş altı sporcularımızın antrenörlük görevini üstlenmiş olmamdan kaynaklandı. Önceki yazılarımdan farklı olarak, çok büyük tecrübeler kazandığım bu turnuvadan haberlerle sizlerin karşısında bulunacağım.

20 Yaş altında ülkemizin en başarılı sporcuları arasında yer alan WFM Zehra Topel (2252), Berkay Tulay (2152), WFM Kübra Öztürk (2110), Mustafa Yılmaz (2086) ve Eray Gürcan (1883), bu yılki Jose Ramon Anı Turnuvası’ndaki kafilemizi oluşturuyordu. Geçtiğimiz yıl bu turnuvaya katılan FM Selim Çıtak, FM Yasin Emrah Yağız, Berç Deruni ve Atilla Köksal Yüksel oldukça başarılı sonuçlar elde etmiş olduğundan, sporcularımız aynı beklenti ve hedeflerle İspanya’ya doğru yola çıktılar.

Kafilenin İstanbul Atatürk Havalimanı’nda toplanması sonrasında, Madrid’e doğru olan yolculuğumuz başladı ve ilk sürprizi uçakta Azerbaycan kafilesiyle karşılaşmamızla yaşadık. Madrid’e ulaştıktan sonra ise Azerbaycan ekibiyle birlikte bizi bir otobüs karşıladı ve yaklaşık 7 saatlik bir yolculuk sonrasında turnuvanın oynanacağı Aviles kentine ulaştık. Aviles İspanya’nın kuzeybatısında Portekiz sınırına yakın, Asturias bölgesinin küçük, fakat modern bir kasabası...

Turnuva 9 tur İsviçre Sistemi'nde ve 90' + 30" inc. zaman temposunda oynandı. Toplam 10 farklı ülkeden 97 sporcu yaşanan kıyasıya mücadelenin içerisinde girdiler.

Aviles kentinin simgelerinden olan kilisenin görüntüsü.

Turnuvanın düzenlendiği spor kompleksinin dışardan görünümü.

Turnuva salonu oldukça profesyonelce düzenlenmişti.

San Agustin 2006’da Türkiye Kafilesi: Mustafa Yılmaz, Berkay Tulay, FM Alper Efe Ataman, WFM Zehra Topel, WFM Kübra Öztürk, Eray Gürcan.

Turnuvada Türk Sporcuların Sonuçları
Berkay Tulay (2152) 6.5 puan, 5. (€300 para ödülü, 2335 ELO performans, +45,3 ELO değişimi)
WFM Zehra Topel (2252) 6 puan, 12.
Eray Gürcan (1883) 5.5 puan, 28. (2000 Elo altında 1.,€150 para ödülü)
Mustafa Yılmaz (2086) 5 puan, 31. (14 Yaş altında 3., 2184 ELO performans)
WFM Kübra Öztürk (2110) 5 puan, 38.
Özet olarak, turnuvadaki en başarılı sporcumuzun Berkay Tulay olduğunu söyleyebiliriz. Sürekli olarak üst masalarda oynayan son 2 yılın Türkiye Yaş Grupları Şampiyonu, IM Barrientos ve IM Karakehajov gibi kuvvetli rakipler karşısında kazanç kaçıran taraf oldu. Romen Gabriel Grecescu (2395) ve İspanyol Lluis Oms Fuentes’i (2310) yenerken hiç zorlanmadı. WFM Zehra Topel ise, son zamanlardaki yüksek performansını sergilemeyi sürdürdü. Eray Gürcan, ilk defa yurtdışında ülkemizi temsil etmenin stresini fazla yaşamadı ve son turlarda aldığı puanlarla para ödülü kazanmayı bildi. Mustafa 3.5/4 skoruyla, yalnızca IM Karakehajov ile berabere kalarak turnuvaya süper bir başlangıç yaptı. 5. turdaki rakibi İspanyol Lluis Oms Fuentes (2310) karşısındaki kesin kazanç konumu kazanabilseydi, herşey çok farklı olabilirdi. Yine de hiçbir rakipten korkmayan oyun stili ve kendine güveni beni çok etkiledi. Kübra belki de çok yoğun turnuva temposunun etkisiyle bu turnuvada istediği oyunları oynayamadı. Ama ileriki turnuvalarda o alıştığımız oyununu bizlere göstereceğinden en ufak bir şüphem bile yok.

Şimdi sizleri, oyuncularımızın bu turnuvadaki güzel partileriyle baş başa bırakıyorum.

WFM Zehra Topel, turnuva birincisi FM Marcos Llaneza Vega (2371) karşısında. Zehra bu partide kazancı kaçırarak beraberlikle yetindi.

İlk olarak inceleyeceğimiz parti, Bayanlar A-Milli Takımımız'ın da sporcusu olan WFM Zehra Topel'e ait. Genellikle konumsal oyunları tercih etmesine karşın, fırsat bulduğu takdirde keskin pozisyonlara girmekten çekinmeyen bir sporcumuz WFM Topel. İşte karşısınızda bir Şah - Hint minyatürü...

Tebriz Idrisov (2042) - WFM Zehra Topel (2252)

XI San Agustin, Aviles 2006, [E84], (Ataman, A)

1 d4 Af6 2 c4 g6 3 Ac3 Fg7 4 e4 d6 5 f3

Zehra’yı kendi açılış repertuarının bir parçası olan Seamisch karşısında görmek, benim için hayli enteresan oldu.

5…0-0 6 Fe3 Ac6 7 Age2 a6 8 Vd2 Kb8

Her iki tarafın da açılışın klasikleşmiş fikirlerini uygulamakta olduğunu görmekteyiz. Beyazlar f1-karesindeki filinin gelişimini aksatarak muhtemelen 0-0-0 tercihini seçeceğini gösteriyor. Ters kanatlara rok atılması sonrasında partinin sonucunu belirleyen faktör hız olacaktır. Beyazlar şah kanadındaki piyonlarını rakip şah karşısında ilerleterek hatlar açmayı ve bu şekilde siyahları rahatsız etmeyi hedefleyecek. Siyahlar ise, …Ac6-a6-Kb8 hamleleriyle …b5 sürüşünü hazırlamış olduğundan, aynı plana uygun hamlelerle beyaz şahı rahatsız edip, rakibin tüm dikkatini siyah şah etrafında odaklamasını engellemeye çalışacaktır.

9 d5?!

Yukarıdaki açıklamalarla uyumsuz olan, şüpheli bir hamle. Beyazlar merkezde alan kazanıp, d4-karesini kendi atının kullanımı için boşaltmayı hedefliyor. Ancak siyah karelerde (d4-e5 gibi) bu şekilde delikler açılması, hem de g7-karesinde ‘gizlenmiş’ bir siyah fil varken oldukça risklidir. Doğru bir fikir, 9 Ac1!? e5 10 d5 Ad4 11 Ab3 ile uygulanabilirdi. 11 Fxd4? exd4 12 Vxd4 Axe4! varyantının beyazlar açısından kayıp olacağına dikkat edelim. WFM Topel, doğal hamlelerle Azeri rakibini yanıtlamayı tercih etti.

9…Ae5 10 Ad4 c5!

İnce hesap gerektiren kuvvetli bir hamle. Şimdi irdelenmesi gereken konum, 11 dxc6 ep. bxc6 12 f4? c5! 13 fxe5 cxd4 14 Fxd4 dxe5 15 Fxe5 Vxd2+ 16 Şxd2 Axe4+! 17 Şe3 Fxe5 18 Şxe4 Fg7 varyantından sonra oluşuyordu. Tabii ki, açık olan pozisyonda fil çiftine sahip olan siyahların hayli fazla kazanç şansları olurdu. 11 Ab3 ile atın geri dönmesi sonrasında ise, siyahlar 11…Fd7 ve 12…b5 ile henüz 6. hamlede aklına koyduğu …b5 sürme planını rahatlıkla uygulayabilecekti.

11 dxc6 bxc6 12 Fe2

Önceki notta değindiğimiz gibi, beyazların konumu agresif 12 f4 hamlesi için henüz hazır değildir.

12…c5 13 Ab3 a5

Beyazlar ne rok atabildi, ne de rakip şah karşısında hücuma girişebildi. Tüm bunlar, açılış safhasında yapılan hatadan kaynaklandı. Siyahlar ise, vezir kanadındaki piyonlarını ilerleterek beyaz atları rahatsız etmeyi sürdürüyor.

14 f4?! Aeg4 15 Fg1 a4!

Çok kuvvetli bir tepki daha. Siyahlar e4-piyonunun f4-sürüşü sonrasında zayıflamış olduğunun farkına vararak, köşe piyonunu bir adım daha ilerletti. Şimdi örneğin 16 Ac1 hamlesiyle piyon alışından vazgeçilirse, siyahlar 16…Kxb2! 17 Vxb2 Axe4 ile kazanç konuma geçebilirdi.

16 Axa4 Axe4 17 Vc2

17…Kxb3!!

İnanılmaz bir hamle! İki kuvvetle korunan beyaz at rakip tarafından yok ediliyor. Şimdi her iki alışa da bakacak olursak: 18 Vxb3 Va5+! 19 Ac3 (19 Şf1 Ad2+ 20 Şe1 Af3+ 21 Şf1 Ve1+! 22 Kxe1 Ad2#) 19…Axc3 ve -+. 18 axb3 Va5+! 19 Şd1 Agf2+ ve -+. 18 Vxe4 ise 18…Va5+ ve takiben 19…Vxa4 ile yanıtlanırdı. Böyle bir konum, bir Şah – Hint oyuncusunun rüyalarında düşlediği pozisyonlardan birisi olmalı, öyle değil mi? Azeri Idrisov demoralize olmuş bir şekilde bir sonraki hamlesini yaptı.

18 0-0-0 Kb4! 19 a3 Kxa4! 20 Vxa4 Agf2 21 Ff3 Axd1 0-1

WFM Zehra Topel'den harika bir Şah - Hint partisi...

Sizlerle paylaşmak istediğim diğer 2 partinin sahibi ise Berkay Tulay. 2152 gibi mütevazi bir ratingle turnuvaya 16. sırada başlayan Berkay, buna karşın kendisinden 200-300 rating yukarıdaki rakiplerinin eşleşmek istemediği bir oyuncu oldu. Herhalde iyi oyunu rakiplerini etkilemiş olacakki, son turda berabere yaptığı Polonyalı FM Maciej Rutkowski (2295) oyundan sonra yanıma gelip Türk oyuncularının bu kadar iyi oynamalarına karşın neden bu kadar düşük ratingli olduklarını sordu. Daha fazla bir söze gerek var mı, bilemiyorum…

Berkay Tulay, son iki olimpiyatta Kolombiya Milli Takımı kadrosunda yer alan IM Sergio Barrientos karşısında.

İnceleyeceğimiz partide Berkay'ın rakibi olan IM Karakehajov, 2451 ELO ratinginyle turnuvaya 1.sırada başlayan oyuncuydu. Henüz 2. turda Mustafa Yılmaz'la berabere kalarak turnuvaya pek de istediği şekilde başlayamayan Bulgar oyuncu karşısında Berkay, turnuva boyunca istikrarlı bir şekilde sergilediği iyi oyununu bizlerden esirgemedi.

IM Kalin Karakehajov (2451) - Berkay Tulay (2152)

XI San Agustin, Aviles 2006, [A46], (Ataman, A)

1 d4 Af6 2 Af3 e6 3 e3 c5 4 Fe2 b6 5 0-0 Fb7 6 b3 cxd4 7 Axd4 a6

Enteresan bir şekilde Bulgar IM, açılışı çok hızlı oynayarak ancak += olarak değerlendirebileceğimiz konumlarla oyunortasına girmeyi alışkanlık haline getirmiş bir oyuncu. Ancak rakiplerinin, konumdaki incelikleri küçümseyip, rutin bir şekilde oyunlarına devam ettiğinde sıkıntılar yaşamakta olduğunu görüyoruz.

8 Fb2 Fe7 9 c4 0-0 10 Ac3 Vc7 11 Ff3 d6 12 Fxb7 Vxb7

Beyaz renkli filler olmadan oynanan bir kirpi konumu. Bu inceliğin farkına varan Bulgar temsilci, pozisyonu beyazlar açısından kötü filsiz bir ‘Maroczy’ pozisyonuna çevirmeyi amaçlıyordu.

13 Ve2 Abd7 14 e4 Kad8 15 Şh1 Ac5 16 Kae1 Kfe8 17 f4

Ancak şimdi beyazlar temkinli 17 f3 yerine, partideki daha agresif olanağı tercih ediyor. Mücadeledeki kritik ana ulaşmış olduğundan dolayı, Berkay burada uzunca bir süre düşünüp en kuvvetli hamle arayışına girdi.

17…d5!

Kirpi Sistemi’ndeki tematik merkez yarması. Siyahlar pasif bekleyişlerini sürdürmeyerek konumun uygun olduğunu anlayıp hemen harekete geçiyorlar.

18 cxd5 exd5 19 e5 Afe4

Beyaz piyonların ilerlemesi karşışığında, siyahlar da e4-karesinin kontrolünü aldılar.

20 Kc1 Ff8

e-hattının kalenin kullanımı için boşaltılması amacıyla. Alternatif bir fikir, tahtadan birer atı çıkaran 20...Axc3 ve 21...Ae4 olabilirdi.

21 Ad1 f6 22 Ae3 fxe5 23 fxe5 Ae6 24 Ac6 Kd7 25 Axd5

Görünüşe göre beyazlar avantajlı bir konum elde etti.

25…Ag3+!

Ancak siyahların elinde bulunan kuvvetli zwischenzug silahı, beyaz şahın konumunun bozulmasını sağlıyor.

26 hxg3 Kxd5 27 Vh5 g6 28 Vf3 Kd2

Zaman sıkışmasında bulunmasına karşın, Berkay tek hamleleri bulmayı başarıyor. Son hamlesiyle siyahlar ciddi karşı şanslar elde etmeye başladı.

29 Fc3 Kxa2 30 Vd5 Vg7

31 Kf6 hamlesini keserek: 31 Kf6?? Vh6+ ve -+.

31 Fd2 Şh8 32 b4 Kb2 33 Şg1 a5 34 bxa5 bxa5 35 Fe3 Vb7 36 Kf6 Vb5 37 Vd7 Ve2

Tahta adeta yangın alanına döndü. Beyazlar partiyi kazandı derken, siyahlar her hamlesinde rakip için çözmesi gereken yeni sorunlar yaratıyor.

38 Ff2 Vd2 39 Kd1 Vxd7 40 Kxd7 a4

Fritz 9 bu konuma siyahlar için, elindeki geçer piyon dolayısıyla açık üstün diyor. Ancak pratikte herşey o kadar da basit değildir.

41 Ad4 Kb1+ 42 Şh2 Axd4?!

Halbuki siyahlar 42…Ac5 ile kazanma şanslarını sürdürebilirdi. Bundan sonra konum forse berabere oluyor.

43 Fxd4 Kd1 44 e6 Kxd4 45 Kxf8+ Kxf8 46 Kxd4 Ke8 47 Kxa4 Kxe6 1/2-1/2

Açılışta fikirleri mi öğrenmek, yoksa hamleleri mi ezberlemek? Teori çalışmaktan hoşlanmayan birçok oyuncu, tek tek hamlelerin önem kazanmasından ziyade, daha çok fikirlerin uygulanmasının ön plana çıktığı açılışları tercih eder. GM Portisch’in öğrencileri arasında yer alan Berkay da fikirlere daha çok önem verdiğini şimdi inceleyeceğimiz partide gösterdi. Gerçekten de ilginç, fakat eğlenceli ve öğretici olan bir örnek.

Daniel Almeida Toledano (2250) - Berkay Tulay (2152)

XI San Agustin, Aviles 2006, [B42], (Ataman, A)

1 e4 c5 2 Af3 e6 3 d4 cxd4 4 Axd4 a6 5 Fd3 Vc7

Tabii ki konumun alacağı şekil, beyazların tercih edeceği devamyoluna göre ortaya çıkacak. Ancak 5 Fd3 hamlesi, c-piyonunun önünün kapatılması fikrini engellemiş olduğundan, bu hamle sırasında genellikle beyazların partideki seçiminin oynanmış olduğunu görmekteyiz.

6 c4 Af6 7 0-0

Beyazlar 7 Ac3 hamlesiyle rakibin …Fb4 açmaz fikrini engellemek istemiş olmalı. Ancak kendisinin bu seçimi, rakibin enteresan olanağına izin veriyordu.

7…h5!!?

İnanılmaz bir hamle. Siyahlar tüm açılış prensiplerini rafa kaldırarak, zayıf görünümlü beyaz şah karşısında agresif bir tutum içerisine giriyor. Bir önceki turda Plamen Mladenov (2229)’a karşı konumu zorlarken kaybeden Berkay, belki de kendisini kazanma zorunluluğunda hissetmiş olduğundan bu denli sert bir açılışı tercih etmişti. Daha önce bu hamleyi IM Kıvanç Haznedaroğlu ve WIM Nilüfer Çınar’ın da tercih etmiş olduğunu görmek benim için ilginç oldu.

8 Ac3 Fd6!?

Siyahlar tempolu bir şekilde taşlarını geliştiriyor. Fakat daha önemlisi, kendisinin siyah karelerin kontrolünün öneminin farkına vararak taşlarını bu yönde geliştirmesidir.

9 Af3 Ac6 10 Ve2

10…Ag4 11 h3 Fc5!

'Korkunç' ...Ad4 tehdidiyle. Konumun inceliklerinin anlayamayan İspanyol oyuncu, etkisiz bir tepki veriyor.

12 Fe3?!

Denenmesi gereken hamle mutlaka 12 Ad5’ti. 12…exd5 13 exd5+ Ae7 14 Fd2 (b4 fikriyle) varyantı bizlere belirsiz bir konum sunabilirdi. Ancak, oyunun başından beri konumunu tutmak zorunda kalan beyazlar açısından, bir anda agresif bir kimliğe bürünmek çok kolay değildi. Partideki tercihten sonra ise beyazlar sefil bir piyon yapısıyla kalıyor.

12…Axe3 13 fxe3 Ae5

e5-karesinin kontrolünün sağlanması sonrasında konumun siyahlar açısından teknik anlamda kazanç olduğunu söyleyebilir miyiz? Belki henüz çok erken, ama pozisyonun beyazlar açısından çok da iç açıcı olmadığı gözlenmektedir.

14 Axe5 Vxe5 15 Vf3 f6 16 Kae1 d6 17 Şh1 Fd7 18 a3?

Belli ki beyazlar rakip konumda herhangi bir hedef yaratamayarak fikirsiz kaldı. Ancak bu İspanyol oyuncunun taktik öğeleri gözden kaçırması için bahane olmamalı.

18…Fxa3! 19 Ae2 Fxb2 20 Af4 Kh6 21 Vd1? Fc3! 22 Vb3 Fxe1 23 Vxb7 Kc8 24 Kxe1 g5 25 Ae2 Va5 26 Kd1 Vc7 27 Vxa6 Kh8 28 Va3 Şe7 29 Kf1 Khf8 30 Ad4 Ka8 31 Vb2 h4 32 Vd2 Va5 33 Vb2 Kab8 34 Vf2 Vc3 35 Fe2 Ka8 36 Şh2 Ka3 37 Kb1 Vxe3 38 Vxe3 Kxe3 39 Kb7 Kc8 40 Ff3 Kxc4 0-1

Gens Una Sumus!

Henüz birkaç yıl öncesine kadar ülkemiz sporcuları, oynayacak yeterli sayıda turnuva bulunmadığından dolayı sürekli olarak yakınıyorlardı. Artık aynı anda 3 ülkede satranç oynuyoruz! Bu ‘yatırım’ların meyvelerini birkaç yıl içerisinde toplayacağımızdan en ufak bir şüphe bile duymuyorum…

Bir sonraki Analiz köşesinde görüşünceye dek hoşçakalın, satrançla kalın!

Hazırlayan: FM Alper Efe ATAMAN