Haberlere dön
11 Temmuz 2006Merhaba Sevgili Satrançseverler,
Olimpiyatların sona ermesinin ardından, büyük bir çoğunluğu genç ve minik bir kitle ve onların ailelerinden oluşan satranç camiamızın gözü, Haziran ayının sonunda Erzurum / Palandöken’de düzenlecek olan Yaş Grupları Türkiye Şampiyonası Finalleri’ne ve sonrasındaki Milli Takım Kampları’na çevrilmiş durumda. 10 ayrı kategoride yarışacak olan 88 davetli sporcu, yaklaşık 1 hafta boyunca ülkemizi uluslararası organizasyonlarda temsil etmek adına kıyasıya bir mücadelenin içerisine girecekler. Ben de şimdiden bu turnuvaya katılacak olan tüm arkadaşlarımıza başarılar diliyorum. Elbetteki 14 yaşaltı masalarının da eklenmesinin de etkisiyle, birçok İş Bankası Süper Lig kulübünün gözleri bu enteresan turnuvanın sonuç tablolarında olacak. Bu da sporculara ayrı bir motivasyon kaynağı oluşturuyor diye düşünüyorum.
İş Bankası Süper Ligi demişken, bu Analiz köşemizde aynı zamanda İ.T.Ü. Spor Kulübü’nden takım arkadaşım olan WFM Zehra Topel’in Torino’daki güzel bir partisini incelemeye karar verdim. Sonuçta kendisi, son zamanlardaki yükselen başarı grafiğini Olimpiyatlar’daki 8/12 sonucu ve 2321 ELO performansı (48.2 ELO puanı kazanarak!) ile süslemiş ve Bayan Milli Takımı’nın elde ettiği başarılı sonuçta çok önemli bir pay sahibi olmuştu. Artık sözü WFM Topel’in hamlelerine bırakmanın zamanı geldi!
WFM Zehra Topel (2132) – WIM Marisa Zuriel (2214) Topel-Zuriel (152.71 KB)
37. Satranç Olimpiyatları, Torino / İtalya 2006, [E81], (Ataman, A)
1 d4 Af6 2 c4 g6 3 Ac3 Fg7 4 e4 d6 5 f3
Şah – Hint Savunması’na karşılık, sağlamlığıyla ün yapmış olan Seamisch Varyantı. Beyazlar bu devamyolunda, aynı Sicilya Savunması’na karşı uygulanan Maroczy Varyantı’nda olduğu gibi, sağlam bir piyon yapısı ve merkezdeki alan üstünlüğüyle açılıştan avantajlı bir konumla ayrılan taraf olmayı hedefliyor. Ancak Kasparov’un siyah taşlarla bu varyantta elde ettiği seri galibiyetler, sonucun belirlenmesinin o kadar da kolay olmadığını bizlere hatırlatıyor. Yalnızca Lputian – Kasparov, Tiflis 1976 0-1 ve Karpov – Kasparov, Linares 1993 0-1 partileri bile, bir önceki cümledeki açıklamam için yeterlidir diye düşünüyorum. Yine de objektif bir değerlendirme yapmak gerekirse, diğer tüm Şah – Hint Varyantları’nda olduğu gibi bu devamyolunda da, her iki tarafın karşılıklı şansları vardır.
6…0-0 6 Fg5
Beyazların 6. hamledeki bir diğer alternatifi olan 6 Fe3 hamlesi, daha sık rastladığımız bir varyanttı. Bu şekilde beyazlar hemen, f3-piyon sürüşü ile biraz olsun zayıflamış olan a7-g1 diagonalini desteklemiş olurdu. Siyahların konumun bu karakteristiğinden henüz faydalanamıyor olmasının, WFM Topel’in hamlesinin oynanmasını da mümkün kıldığını görmekteyiz. Bir zayıflık, eğer rakibimiz ondan faydalanabiliyorsa gerçek bir zayıflık olacaktı, öyle değil mi?
6…Ac6
Şah – Hint Savunması’na karşı siyahların sıkça uyguladığı enteresan planın başlangıç hamlesi. Siyahlar, vezir kanadındaki taşlarının (at-fil-kale) gelişim sıkıntısını bu kanattan yapacağı piyon sürüşleri ile çözmeyi hedefliyor. Birkaç hamle sonra, bu açıklamanın daha net bir şekil alacağına tanıklık edeceğiz.
7 Age2 a6 8 Vd2 Kb8
Aynı beyazların Kırışmalı Vezir Gambiti’ndeki ‘Azınlık Hücumu’ planında olduğu gibi, siyahlar …b7-b5 piyon sürüşü ile adeta ‘oku yaydan çıkarmaya’ hazırlanıyor. Şimdi beyazların vereceği tepki, partinin şekillenmesinde kritik bir rol oynayacak.
9 a4
Böylelikle beyazlar rakibinin planını geçici de olsa durdurmayı başarıyor. Ancak b4-karesinin, a ve c piyonlarının her ikisinin birden sürülmesi sonrasında zayıfladığı, konumun bir gerçeğidir.
9…Ve8
Siyahların, özellikle de Şah – Hint Savunması Klasik Varyantı’nın 7…Aa6’lı sistemlerinde sıkça uyguladığı bir fikir. Ancak bir önceki cümlede bahsedilen sistemlerden farklı olarak, Seamisch Varyantı’nda beyazların f3-karesinde at yerine piyonunun olması, siyah vezirin olası …e5-piyon sürüşü ile e4-hanesine baskı uygulama fikrini ortadan kaldırıyor. Yine de, son hamlesiyle siyahlar g5-filinin olası açmazlarından kaçınırken, aynı zamanda vezirini e-hattında ve a4-e8 çaprazında kullanmayı hedeflemiş olmalı. 9 a4 hamlesi nedeniyle zayıflamış b4-karesinden yararlanma fikri olan 9…a5 ve takiben 10…Ab4 fikri de enteresan bir alternatif olabilirdi. Bu halde, siyahlar ileride yapacağı …c6 piyon sürüşü sayesinde b5-karesinin zayıflamasını da engelleyebilecekti.
10 d5 Ae5 11 Ag3 c6 12 Fe2 b5?!
Henüz siyahlar gelişimini tamamlamadan, vezir kanadında aktiflik arayışına girişiyor. Oysa, bir kere daha 12…a5 hamlesi enteresan bir fikir olabilirdi.
13 axb5 axb5 14 cxb5 cxb5 15 0-0 h5?!
Konumsal anlamda bir başka şüpheli hamle. Şahın bulunduğu kanatta yapılan gereksiz piyon sürüşleri zayıf kareler oluşmasına neden olarak, rakibimize aynı bu örnekte olduğu gibi hedef noktalar vermektedir. 15…Fd7 ve takiben …b4 sürüşü ile vezir kanadında karşı şanslar aramak, daha mantıklı bir yaklaşım olabilirdi.
16 b3!
Böylelikle merkezdeki kuvvetli atın olası ‘fantastik hane’lerinden birisi olabilecek c4-karesi kontrol altına alınmış oldu.
16...Ah7 17 Fh6 b4 18 Aa4 Fd7 19 Fxg7 Şxg7 20 f4
Beyazların 16. hamlesinde ortaya koyduğu fikir sayesinde, siyah at sıkıntılar yaşamaya başlıyor. Ayrıca, beyaz piyonların merkezdeki ‘tempolu’ ilerleyişleri, WFM Topel’in Arjantin’li rakibi karşısında alan avantajı kazanmasını sağlıyor.
20…Ag4 21 Vd4+ Şg8 22 Ab2
Kenardaki atı tekrar oyuna dahil ederek.
22…Vd8 23 Ac4 Ah6
Siyah atların görüntüsü hiç de iç açıcı değil. Dikkatsizce oynanmış birkaç hamle nedeniyle, siyahlar bir anda kendilerini problemler içerisinde buldu.
24 Fd3 Fb5 25 Ae2 Fxc4 26 Fxc4 Vb6 27 Vxb6 Kxb6 28 Ka7 Ke8 29 Ad4
Vezirlerin kırışılması da WIM Zuriel’i rahatlatamadı. Diyagramla gösterilmiş konumda, a-hattını ele geçirmiş, merkezdeki etkili piyonları sayesinde alan avantajı sahibi olan tarafın beyazların; oyun dışında kalmış atlara sahip olan tarafın ise siyahların olduğunu söylemeliyiz. Zaten taşların tahta üzerindeki dağılımları, konum değerlendirmesinin önemli kriterlerinden birisi değil miydi?
29…Şf8 30 e5 Ag4 31 Ke1 dxe5 32 fxe5 Keb8 33 d6 K6b7 34 dxe7+ Şxe7 35 Ka5 Kc7 36 h3 Ah6 37 Ka6 Kbc8 38 Kb6 Af8 39 Kxb4
b-piyonunun düşmesi sonrasında artık partinin geri kalan kısmı yalnızca ‘teknik bir mesele’ olacak. Yine de beyazların rakibine en ufak bir berabere şansı vermemek adına dikkatli davranması gerekiyor.
39…Kd7 40 Fb5 Kdc7 41 Kc4 Ae6 42 Axe6 Şxe6 43 Fa6 Kxc4 44 Fxc4+
Dikkat ederseniz, beyazların olabildiğince taş kırışmasına girerek konumu rakibi açısından iyice umutsuz bir hale sokmaya çalışıyor. Materyal üstünlüğü bulunan tarafın, avantajını puana dönüştürmek adına her daim uyguladığı bir strateji.
44…Şe7 45 e6!
Birazdan 2. geçer piyonun yaratılmasının, aynı 2. zayıflığın yaratılması senaryolarında olduğu gibi, beyazların işini iyice kolaylaştıracağını gözlemleyeceğiz.
45…f6 46 Ka1 Kc7 47 Ka8 Af5 48 Kg8 Ka7?!
Zaten zor olan konumda siyahlar iyice tökezliyor. Muhtemelen, WIM Zuriel 48…g5 49 Kh8 h4 50 Kh7+ Şd6 51 Kxc7 sonrasındaki kale kırışmasından çekinmişti.
49 Kxg6 Ka1+ 50 Şh2 h4 51 Kg4 Şd6 52 Ke4 Kc1 53 e7!
Beyazlar taktik temalardan (kare boşaltmasından) faydalanarak rakibini bir piyon kırışmasına daha zorluyor. Artık siyahların konumunun kurtarılması mümkün olmadığından, kalan hamleleri yorumsuz olarak veriyorum.
53…Axe7 54 Ke6+ Şd7 55 Kxf6 Ke1 56 Kf4 Ag6 57 Kg4 Ae5 58 Kxh4 Şe7 59 Kf4 Ag6 60 Kf7+ Şe8 61 Kf6 Ae7 62 h4 Ke4 63 g3 Ke5 64 Şh3 Şd8 65 Şg4 1-0
Evet, belki bu mücadele, önceki köşelerde incelediğimiz örnekler kadar estetik fikirler içermiyor. Ancak yine de WFM Zehra Topel’in partide kontrolü sürekli olarak elinde tutarak rakibine hiç şans vermemesi ve avantajını arttırmak adına girdiği kırışmalar bizler için oldukça öğreticiydi.
Bir sonraki Analiz köşesinde görüşünceye dek, hepinize satranç dolu günler dilerim.
Hazırlayan: FM Alper Efe ATAMAN
