Haberlere dön
7 Şubat 2014Adana, 07 Şubat 2014IO&IA Tahsin Aktartahsinaktar@tsf.org.trFederasyonumuz Disiplin Kurulu ile Sağlık Kurulu ortak bir çalışmayı ele aldı. Satranç ve Doping. Raporu da geçtiğimiz günlerde yayınlandı. (http://www.tsf.org.tr/kaynaklar/satranc-ve-doping) Farklı spor branşlarında yer alan sporculardan alınan doping kontrol örneklerinin çoğunda, sporcuların bu yönde yasaklı madde kullandıklarının saptandığını 'Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi' (TMOK) duyurmuştu. Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi, yasa ile verilen yetki üzerine doping konusunda gerekli yasal düzenlemeleri gerçekleştirmişti. Dünya Doping ile Mücadele Ajansının (WADA) Doping için düzenlediği kuralları örnek alarak Türkiye Doping ile Mücadele Talimatı 2011 yılında yayınlanmıştı. Federasyonumuz da bu talimata uyacağını taahhüt etmişti. Önemli yan burada. Federasyonumuzun bu talimatı kabul etmesi ile satranç sporcuları, antrenörler, hakemler, kulüpler ve yöneticileri, Federasyonun her kademesinde görev alan yönetici ve kurullarındaki üyeler, organizatörler, organizasyon görevlileri ve veliler Türkiye Doping ile Mücadele Talimatı hükümleri karşısında kararlara uymayı kabul etmiş sayılıyorlar. Sporcular ve sayılan diğer paydaşların her hangi bir satranç etkinliğine katılmaları halinde doğrudan kapsam içinde yer almış sayıldıklarına dikkat çekiyorum.Peki, doping kontrolü nasıl yapılıyor? Öncelikle sporculardan (gerekli ise diğer paydaşlardan da ) kan ve idrar örnekleri yarışma öncesi ve sonrasında alınıyor. Yapılan testlerde kabul edilen ölçütler üzerinde yasaklanmış madde kullandıkları saptananlara 2 yıldan başlayarak 4 yıla kadar ve bazı durumlarda ömür boyu yasak getirilebiliyor.
FIDE, özellikle rakibin sağlığını tehlikeye sokacak konularda alınacak önlemler ile 'Fair Play' ruhunu hakim kılmak için WADA ile birlikte hareket ettiğini ilan etmişti. Satranç sporu için özel ve önemli sayılabilecek yasaklı maddeler bu raporda ayrıca sıralandı. Satranç ile en çok ilgili yasaklanmış maddelerin uyarıcılar olduğu, amfetaminler, efedrin, metilefedrin, psödoefedrin temel olarak sayılabileceğine yer verildi. Burun akıntısını kesen ilaçlar, soğuk algınlığı ve bronşları genişletici etkisi olan ilaçlar, astım ve saman nezlesi tedavisinde kullanılan ilaçlar, öksürük ve mide rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılan ilaçlar belli oranda kullanılmaz ise bu ilaçlar doping olarak kabul edilmektedir. Sporcuların, içinde yasaklı madde olduğunu bilmeden kullandıkları ilaçlar nedeni ile cezalı duruma düşmemeleri için, turnuva-şampiyona öncesi kullanmakta oldukları ilaçların yasaklı madde içerip içermediğini kontrol etmeleri önemli sayılmaktadır. Örneğin Kathin, idrarda mililitrede 5 mikrogramdan fazla ise doping olacağı nedeni ile yasaklanmıştır.
Okuyanlara ilginç gelecektir, kahve ve türevleri ile içilen çay da doping ile mücadele kapsamında izlemeye alınmıştır. Yasak olmamakla birlikte kafein ve kodein satranç sporunda performansı etkileyebilecek maddeler olduğu için izlenmektedir. Eskiden yüksek doz kafein yasaktı. Şimdi yarışma dışı testler için 400 miligrama kadar alındığında test için sorun oluşturmadığı işaret edilmiştir. Yarışma sırasında 400 mg üzeri kafein doping için dikkate alınmakta. Bir fincan espresso, capuccinoda 100 mg kadar, bir fincan Türk kahvesinde 60 mg kadar, bir kutu ice tea veya kolada 60 mg kadar, 30 gram çikolatada 10-25 mg kadar kafein bulunduğu bilinerek kullanıcıların ölçülere dikkat etmesi önerilmekte.
Sağlıkla kalınız.
