FIDE, kurallarda yaptığı değişiklikleri Temmuz 2014 de uygulamaya koyacak. Anımsanacağı gibi 2012 İstanbul Olimpiyatı sırasında FIDE Genel Kurulunda alınan kararlar uyarınca, kurallarda bir dizi değişiklik olduğunu, değişiklik maddelerini Kural Komisyonu Başkanı Mr. Geurt GIJSSEN ile görüşüp, değişiklikleri tartışma ortamı bulduğumuzu yine bu köşeden sizlere duyurmuştum. Ancak sonrasında bir dizi yenileme olacağı gerekçesi ile uygulama durdurulmuştu. Sözünü ettiğim yeni değişiklikler yapıldı. Temmuz 2014 de uygulamaya girecek. Yazının başlığı da bu nedenle Temmuz 2014'ü işaret etmektedir.

Bu yazıda, IA Güran ÜNAL ile değişikliklere ilişkin yaptığımız değerlendirme sonrasında, madde bazında ve yorumlara girmeden değişiklikleri sunmaya çalışacağım,. Her bir değişiklik maddesine yorum ve uygulama becerileri ile birlikte sonraki yazılarda değineceğim. Kuralların tümü üzerindeki yeni çeviri de IA Erdem UÇARKUŞ tarafından yapılıyor, bunu da belirtmek isterim.

Piyon terfisi konusunda bir ayrıntıya yer verildi. Hakemler son yatayda terfisi tamamlanmamış bir piyon gördüklerinde kuraldışı hamle uygulaması yapacaklar. Buraya kadar anlatımda bir çarpıcılık yok. Asıl şimdi bakınız. Kural dışı hamle uygulaması sonrası konuma geri dönülerek terfi etmemiş piyon, terfi taşı olarak Vezir ile değiştirilerek oyuna devam edilecek. Bu durumda terfi taşı 'hakem kararı' ile 'Vezir' olarak kabul görecek.

Oyuncular 'düzeltiyorum' uyarısı ile bozulan tahtayı yeniden düzenleyebiliyordu. Tabi yine düzenleyebiliyorlar ancak sadece 'hamlede iken' böylesi hakları olacak Temmuz 2014 itibari ile.

Hamle sonrası, oyuncunun, kendi saatini durdurarak rakibinin saatini çalıştırması gerekliliğine vurgulu bir şekilde yer verildi. Hamlesini yapan oyuncunun rakibi, kendi saatinin çalıştırılmasını beklemelidir. Aksi durumda yaptırım uygulanacak.

Önemli bir uygulama maddesinde yapılan değişiklik de şöyle. Kural dışı hamle nedeni ile kuraldışı hamlenin oluştuğu pozisyona geri dönüldüğünde, hakeme saatleri yeniden ayarlamama, saatleri değiştirmeme opsiyonu da tanındı. Bu seçeneğin kullanılması durumunda sadece hamle sayacı ayarlanacak.

Kural dışı hamle uygulaması ile ilgili olarak bir değişiklik de oyuncuların hakları ile ilgili bölümde yapıldı. Bir maç sırasında oyuncu ilk kez kural dışı hamle yaptığında gerekli uygulama tamamlanarak rakibin saatine 2 dakika süre eklenecek. Aynı maç içinde bir kez daha kural dışı hamle yaptığında oyuncu maçı kaybedecektir. Bu kural şu anda, "... aynı maç içinde 3 kez kural dışı hamle yapıldığında maç kaybedilir..." şeklinde uygulanmakta.

Tekrarlanmış hamle/konum ve 50 hamle ile ilgili maddede de önemli saydığım değişiklikler yapıldı. Bu maddelere ilişkin olarak hakeme başvuruda, istem sahibi oyuncunun her iki saati de 'durdurabileceği' bilinirdi. Değişiklik, saatler, oyuncu veya hakem tarafından 'durduracaktır' vurgusu yönünde oldu.

Aynı maddelerde oyuncunun beraberlik yönündeki savının incelenmesi sonrasında savın geçersizliği kanıtlanırsa istemde bulunan oyuncunun rakibinin saatine Temmuz 2014 itibari ile 2 dakika süre eklenecek. Bu yaptırımın şu anada 3 dakika olarak uygulandığını anımsatayım.

Tekrarlanış hamle/pozisyon ve 50 hamle ile ilgili olarak hakem biraz daha oyunun içine girecek artık. Oyuncu bir istemde bulunmasa bile, hakem, üst üste 5 hamle tekrarının yapıldığını görmesi üzerine maçı berabere bitirecek. Yine oyuncu, bir istemde bulunmasa bile, hakem, karşılıklı olarak üst üste 75 hamlenin taş alınmadan ve piyon sürülmeden tamamlandığını saptaması üzerine oyunu berabere bitirecek.

Önemli bir değişiklik de cep telefonu ve benzeri iletişim cihazları için yapıldı. Temmuz 2014 ile oyuncular artık cep telefonu ve benzeri cihazları, oyun alanında, yanlarında bulunduramayacaklar. Yanlarında bulunduğuna ilişkin bir delil olması durumunda oyunu kaybedecekler. Bu maddeye dayalı olarak, hakem, oyuncunun üzerindeki özel eşyaları incelenmek üzere çıkartmasını, gerektiğinde oyuncuların üzerinin aranmasını isteyebilecektir. Bu konuda yardımcı olmayan oyuncuya yaptırım uygulanabileceği de vurgulanıyor.

Kuralların uygulanmasında, engelli oyuncuların satranç turnuvalarına katılımının sağlanmasına yönelik olduğunu düşündüğüm değişiklikler de yapıldı. Taşları hareket ettiremeyecek oyuncu için bir yardımcı bulundurulabilecek, görme engelli oyuncular ile sağlık sorunları olan oyuncular için özel önlemlerin alınabileceği vurgulanırken engellerinden dolayı notasyon yazamayan oyuncuların saatlerinde bir eksiltmeye gidilmeyecek.

Hızlı ve Yıldırım satranç kuralları üzerinde de küçük değişiklikler yapıldı. Hızlı satranç için 15 dakika olan alt sınır süresi artık 10 dakika olarak uygulanacak. Karşılıklı 3 hamle tamamlandıktan sonra başlangıç konumu veya saate yapılabilecek itirazlar da karşılıklı 10 hamle olarak yeniden belirlendi. Her iki şah da tehdit altındaysa veya terfisi tamamlanmamış bir piyon varsa, hakem son hamlenin tamamlanmasını bekleyecek. Söz konusu durum hala devam ediyorsa maçı berabere bitirecektir.

Yıldırım satranç için 15 dakika olan üst sınır süresi artık 10 dakika olarak uygulanacak. Kurallara karşı uygulanan 2 dakikalık yaptırımlar 1 dakika olarak yeniden belirlendi.

Sağlıkla kalınız.

Adana, 13 Ocak 2014

IO&IA Tahsin Aktar

tahsinaktar@tsf.org.tr

İlgili içerikler

Turnuvalar ve organizasyonlarTüm haberler