Haberlere dön
25 Aralık 2013Teşekkür
Bir yıl süre ile ara verdiğim 'Sözün Özü' yazılarına yeniden başlamam üzerine temsilci, hakem ve antrenör dostlarımız ile değerli velilerimizden e-posta mesajları aldım. Gösterdikleri yakın ilgiye teşekkür ediyorum. Dilim döndüğünce, elimden geldiğince yararlı olmaya çalışacağımı bir kez de buradan duyurayım istedim.
Özellikle organizasyon yöneticileri ve hakemler için gerekli olduğunu düşündüğüm 'Turnuva Kuralları' konusuna devam ediyorum.
Geç Girişler
Etkinliklere katılmak üzere başvurdukları halde etkinlik günü gelmeyen oyuncular her defasında organizatörler tarafından haklı olarak şikâyet konusu edilir. Başvuru sayısına göre çeşitli konularda önlem alan, sonrasında da bu çabalarının boşa gittiğini gören yöneticiler çoğu zaman da son ana kadar başvuru aldıkları, yeterli önlem alamadıkları için de kâbus yaşarlar. Başvuru süresi, etkinliğin boyutu, katılımcıların profili de göz önüne alınarak, teknik toplantı gününden en az 3-4 gün önce tamamlanmış olmalıdır. Etkinlik yönergesine geç girişlere olanak tanıyacak bir madde eklenmesi, olası katılımcıların kabul edilmesine, başvuru yaptıkları halde kura çekimi veya teknik toplantı öncesi etkinlik yerinde hazır olamayanların katılımına olanak tanıyacaktır. Çünkü böylesi oyuncular oyun yerine gelmez ise eşlendirmeye alınmayacak, turnuvadan çıkarılacaklardır. Katılımcının geç kalması kaçınılmaz ise, bunu yazılı olarak bildirmesi durumunda, özellikle katılım için her hangi bir kısıtlama ölçütünün olmadığı 'Açık' etkinliklerde istisnai bir uygulama yapılabilecektir. Böyle bir uygulama için bir demet kural dizisi vardır.
* Eğer oyuncu ilk tura yetişebilecekse, eşlendirme numarası verilerek olağan biçimde eşlendirmeye alınır,
* Eğer oyuncu ancak ikinci (veya üçüncü) tura yetişebilecekse, bulunamayacağı turlar için eşlendirmeye alınmaz. Oynamadığı turlar için puan almaz. Turnuvaya geldiğinde eşlendirme numarası verilir ve eşlendirmeye alınır.
* Hiç bir oyuncu oynanmadığı turlar için puan kazanamaz, mevcut olmayan bir oyuncu tur atlatılamaz.
Eşlendirme Sistemleri
Bir eşlendirme sisteminin, bir yarışmada kullanılabilmesi için; eşlendirme sistemlerine ilişkin kuralların ayrıntılı olarak katılımcılara dağıtılmış veya panoda, web sitesinde bir şekilde duyurulmuş olması gerekir. Bazı oyuncuları kayırmamak koşuluyla 'hızlandırılmış' (accelerated) sistemler de uygulanabilir. Hızlandırılmış sistemin kaç tur uygulanacağı, önceden, yönergede açıkça belirtilmiş olmalıdır. Maksi Turnuva (Berlin Sistemi) olarak da isimlendirilen bu yöntemde, turnuvanın tamamlanmasının ardından tam puanlı birden çok oyuncunun olmaması yeğlenmektedir. İsviçre Sistemi eşlendirmenin temel mantığından ayrılmadan, tur sayısının yeterli olduğu durumda, bu ilke ve hedefe ulaşılabilir. Ancak oyuncu sayısı ile tur sayısı arasındaki ilinti turnuva programına yatkın olmayabilir. Bu durumda farklı eşlendirme yolları uygulanabilecektir. Oyuncu sayısının daha az olduğu ELO puanı olmayan oyuncuların çoğunlukta olduğu bir turnuvada, ELO puanı olan oyuncuların norm şanslarını koruyabilmeleri amacı ile de bu sistemi kullanmak olanaklıdır.
Oyun Salonu
Oyun salonunun her köşesinde aydınlatmanın standart ölçüde olması sağlanmalıdır. Oyuncuların ellerinin veya kendilerinin gölgelerinin satranç masasına düşmemesi, ışık kaynağının yeterliliği konusunda bir ölçü olarak kullanılabilir. Bu durum oyun sırasında günün her saatinde, oyunun her aşamasında aynı olmalıdır. Özellikle doğrudan güneş ışığı alan salonlarda daha dikkatli olunmalıdır.
Olanaklı ise yer kaplaması bulunmalıdır. Toz kaldırmayan, anti statik yer kaplamaları bu amaçla tercih edilebilir. Bu olanaklı değil ise oyunculardan, ses çıkartmayan yumuşak tabanlı ayakkabılar giymeleri önceden önerilebilir.
Üst düzey etkinliklerde her masa için 4.5 m2 bir alan düzenlenmesi önerilir. Diğer etkinliklerde de 2m2 alan yeterli olabilir. Masalar kapılara çok yakın yerleştirilmemelidir. Masa sıraları, arasında en az 2,5 metre açıklık olmalıdır. Olanaklı olduğu ölçüde oyuncuları tek tek dizilmiş masalarda oynatmak en doğru diziliştir.
Satranç masaları için önerilen en ideal ölçüler 80x100cm, 85x120cm, 90x140cm, 80x180cm olabilecektir. Yüksekliğin 70-75 cm. arasında olması yeterlidir. Sandalyeler oyuncular için rahat ve ergonomik olmalıdır. Masa ve sandalyeler sarsılmamalı, ses çıkartmamalıdır. Sağlanan olanaklar ve koşullar tüm oyuncular için aynı olmalıdır.
Satranç Ekipmanları
Ahşap satranç tahtaları, takımları kullanılabileceği gibi plastik veya kartondan yapılmış altlıklar da önerilebilmektedir. Taşlar açık ve koyu renklerde sert plastik veya ahşap olabilir. Ahşap ekipmanlar asla parlak olmamalıdır.
Mekanik satranç saatlerinin kullanılması durumunda, bu saat tam saat gösterdiğinde bir sinyal ya da bir düzeneği, bir 'bayrak' olmalıdır. Bayrak, zamanı kontrol etmek için hakemler ve oyunculara yardımcıdır. Bayrağın düştüğü açıkça görülebilmelidir. Elektronik satranç saatleri kullanıldığında ekran görüntüleri en az 3 metre uzaklıktan okunabilmelidir. Saatin çalıştığını bildiren göstergeler, en az 10 metre mesafeden, açık bir şekilde görülmelidir. Bir zaman kontrolünün geçildiğini ekran üzerinde bulunan bir işaret açıkça göstermelidir. Zaman cezaları ve benzeri düzenlemeler için hakemler, 60 saniye içinde işlemi tamamlayabilmelidir. Turnuva boyunca olanaklı olduğu ölçüde her masada aynı tip saatler kullanılmalıdır.
TV, Fotoğraf ve Hareketli Görüntüler
Televizyon kameralarına, oyun salonu ve eklentilerinde sessiz biçimde çalışmak koşulu ile organizasyon yöneticileri ile birlikte Başhakem izin verir. Başhakem, oyuncuların, TV, video kameralar veya diğer kayıt ekipmanları tarafından rahatsız edilmemelerini sağlar.
Sadece yetkili ve izin verilen fotoğrafçılar oyun salonunda fotoğraf çekebilir. Başhakem aksine bir karar vermedikçe, oyun salonunda, fotoğraf çekmek ve hareketli görüntü almak için ilk turda ilk on dakika ve sonraki her turda ilk beş dakika izin verilir.
Oyuncuların Davranışları
Bir oyuncu turnuvaya katıldıktan sonra, hastalık nedeni dışında, turların sonuna kadar oynamalıdır. Başka bir neden ile etkinlikten çekilmesi geçerli bir neden olarak kabul edilmez.
Tüm katılımcılar uygun bir şekilde giyinmiş olmalıdır.
Bir oyuncunun nezaketsiz ve sportmenlik dışı davranışları Başhakem tarafından cezalandırılır.
Oyunlar devam ederken bir oyuncu oyun hakkında konuşamaz.
Oyuncular veya kaptanlar tüm şikâyetlerini hakeme yapılmalıdır.
Yeni yıl
Gelecek hafta 2014 yılının ilk günlerini göreceğiz. Umutlarınızın yeşerdiği, başarı ve sağlıklı günleri soluyacağınız güzel günlerinizin olmasını diliyorum.
Sağlıkla kalınız.
