Haberlere dön
25 Mart 2009Adana, 25 mart 2009
Satranç Hakemliği üzerine
FIDE uzunca bir süredir hakemlik kurumu ile oyun kuralları üzerine çalışmalarını, 6-7 Mart 2009 tarihleri arasında, İstanbul'da yaptığı başkanlık kurulu toplantısı sonunda sonlandırdı.
FIDE Satranç Oyun Kuralları üzerine yapılan çok uzun tartışmalar yapılan son değerlendirmeler ile karar bağlandı. 1 Temmuz 2009 tarihinde yürürlüğe girecek yeni kuralları başka bir yazıda değerlendireceğim. Bu yazıda hakemlik kurumu ele alacağım.
FIDE hakemleri için (FA ve İA) en temel değişiklik hakemlerde aktif-pasif uygulamasına geçilmesi olmuştur. Bu anlayışa göre iki yıllık sürede hiçbir uluslar arası satranç organizasyonunda hakem olarak görev yapmayan hakemler pasif sayılacaklar. Hakemin yeniden aktif sayılabilmesi için iki ayrı FIDE yarışmasında görev yapması gerekecek. Burada karıştırılmaması gereken bir konu var. Bu unvanlar ömür boyu verilmekte olup pasif statüde hakem olmak hakem unvanına bir zarar getirmiyor. Bu tanımlamadan sonra hakemler kendi içinde klasmanlara da ayrıldı. Son beş yıllık aralıkta, Dünya şampiyonaları, olimpiyat, kıtasal şampiyonalarda alınan görevler dikkate alınarak FA ve İA kategorisindeki hakemler dört ayrı klasmana ayrıldı. Bu belirlemeler ışığında hangi klasmandaki hakemin ne tür organizasyonlarda hakem olarak görev yapabileceği de karara bağlandı. Bu duruma göre altı Türk hakeminin en üst düzeyde klasman hakemi olması (A) sevindirici bulundu. Üç hakemimiz de bir sonraki klasmanda yer alırken (B) 15 hakemimiz de pasif listede yer aldı. FIDE'nin yaptığı bu değerlendirmeye göre aktif Türk hakemleri, Olimpiyat ve Dünya Şampiyonaları gibi kapsamlı organizasyonlarda başhakemlik dahil, her türlü FIDE organizasyonlarında görev yapabilecek.
Önemli sayılacak bir değişiklik de FIDE düzeyinde terfi işlemlerinde gerçekleşti. Hakemler, önceden, normlarını tamamlamalarının ardından FIDE hakem kurulu ve genel kurulun kararı ile terfi ederken artık FIDE düzeyinde kurulacak bir kurul gözetiminde yapılacak eğitim ve sınav sonucuna göre terfi edebilecekler. Bana göre en radikal gelişme bu.
Federasyonumuz Merkez Hakem Kurulu da FIDE?nin uygulamalarına paralel olarak 21-22 Mart tarihlerinde yaptığı planlı toplantıda yeni bir dizi karara imza attı Adana'da. Yönetim Kurulunun kararının ardından 1 Temmuz 2009 da yürürlük kazanacak olan kararlar şöyle.
- İl ve Ulusal sınıftaki hakemler belli sıra düzenlemesine ayrıldı (klasman),
- Bu düzenlemeye göre hangi tür yarışmalarda hangi klasmandaki hakemin görev yapabileceği belirlendi,
- Ulusal hakem kursuna ve sınavına girebilmek için norm sahibi olma koşulu kaldırıldı. Her il hakemi bu kursa girebilecek,
- Hakemlik normları yeniden belirlendi. Artık terfi sınavlarındaki başarı ve Satranç Akademisinin aşamaları birer norm olarak değerlendirilecek,
- Sporcular için geçerli rating dereceleri de satranç akademisinin aşamalarına denk düşen dilimlerde hakemler için de norm sayılacak,
- Her yıl Temmuz ayında sistemli biçimde Ulusal ve birinci derece İl hakemlerine merkezi gelişim kursu yapılacak,
Yapılan çalışmada en radikal karar da ilk kez hakem olacak aday adayları için alındı. 1 Temmuz 2009 tarihinden sonra satranç hakemi olmak için başvuracak aday adaylarından Satranç Akademisinin birinci aşamasından sertifika istenecek. Rating derecesinin de hakemlere norm kazandıracağı gözlenirse, satranç oyun bilgisine ve ratinge sahip olmak hakemlikte ilerleme konusunda öne çıkan önemli bir gelişmedir.
İletişim kuracak kadar bir yabancı dil bilgisine sahip olmak, bilgisayar yazılımlarını ve satranç oyun saatlerini kolaylıkla kullanabilmek, iyi derecede satranç oyun kuralları ile organizasyon ve formasyon bilgisine sahip olmak Ulusal hakemlerin en üst klasmanında yer almak için önemli koşul olarak değerlendirilecek.
Hakemlerimize hayırlı olması dileği ile.
Sağlıkla kalınız.
Tahsin AKTAR
