Haberlere dön
29 Nisan 2008Adana, 29 Nisan 2008
Kurallar Kurallar (4)
FIDE Satranç Kuralları üzerine gelen soruları, çoğu zaman, yanıtlarken düşünürüm. Özellikle telefonda sorulmuş ise. Bazen bir tek eksik sözcük soruyu soru olmaktan çıkarıyor bulmaca halin getiriyor. Bazen de eksik bir tek sözcük anlamı bozuyor, o hali ile verdiğiniz yanıt yanlış anlamalara yol açıyor. Bunu bildiğim için bu şekilde yansıyan sorulara artık yanıt vermemeye özen gösteriyorum. Katıldığım yarışma, seminer ve kurslarda da dinlenme aralarında koridorda yolda karşılaştığım sorular da buna benzer oluyor. Yaşanmış bir olay karşısında hakemin verdiği kararı yorumlatmaya gayret gösteren bir hava varsa buna da yanıt vermiyorum. Çünkü o olay yaşanmış bitmiş. Karar verilmiş, uygulanmış. Bunu o ortamda orda doğruluğunu-yanlışlığını yorumlamak boşuna çaba değil midir? Sadece doğru anlatmışlarsa kural maddesini işaret etmekle yetiniyorum.
Ama boş durmuyorum, sohbette söz konusu durumun nerede hangi yarışmada olduğunu öğrenmeye çalışıyorum, ardından MHK’yi uyarıyorum, ilgili hakemi buluyorlar, raporlara bakıyorlar, hata varsa bir daha olmaması, başka organizasyonlarda başka hakemlerin de benzer hatayı yapmamaları konusunda İl Temsilcisine gerekli bilgileri aktarıyorlar. Oluşan duruma göre de resen sorgulama haklarını kullanarak gerekli yaptırımları uygulayabiliyorlar. Teknik Kurulumuz da oluşan duruma göre bazen de yarışmanın sonuçlarını tescil etmeyerek değerlendirmeye almıyor.
Bu boyuta kadar uzayan etkinlikler var ne yazık ki. Bir anlık dikkatsizlik, organizasyondaki eksiklikler, formasyonu kullanamama, hazır oluşluk ölçüsü kural uygulamada son derece önemli etkenlerdir. Bu nedenledir ki son dönemde yapılan kurs ve seminerlerde, öğretim programlarında yapılan geliştirme çalışmaları sonunda, hakemlere bu ölçütler içerisinde karar verebilmelerine yönelik olarak eğitim verilmeye çalışılıyor. Kural maddesini okumak, ezberlemek, bilmek yetmiyor her zaman. Olayı görebilmek, oluş biçimi ve dayanacağı kural maddesi içerisinde yorumlayabilmek gelişmiş bir formasyon gerektiriyor. Hakemlerden hiçbir zaman kural koyucunun o madde ile ilgili ‘maddenin gerekçesini’ bilmeleri, yorulmaları gibi aşırı bir sorumluluk beklemiyoruz. Bu uzun zamanda ve uzun uğraşlarla edinilebilecek bir birikimdir. İstediğimiz, karar verirken tüm kurallar manzumesini göz önüne alarak, maddeler arasında ilinti arayarak karar vermeleridir. Yani büyük resme bakarak, resmin tamamını görerek karar vermeleri istendik bir yapıdır.
Forum ortamında bir süredir ‘Rok’ ile ilgili kural tartışılıyor. Bunu son derece güzel ve yararlı bir çaba olarak görüyorum. Yeni arayışlar, fantezi de olsa hoşuma gidiyor. Katılımcıların bir kısmı kural maddesine dayanarak doğru yaklaşım sergilemişlerdir. Doğru okunduğu zaman doğru yoruma da ulaşılabilir. Rok ile ilgili maddeyi düzenleyen 3.8.ii sadece bir metin değildir. Metni destekleyen diyagramlar da maddenin içinde yer almaktadır. Burada da resmin tamamına bakmakta yarar vardır. Yukarıda sözünü ettiğim gibi kuralları bir bütün olarak ele almak gerekir. Taşların oyuna başlamadan önceki ilk dizilişi de bir kural ile saptanmıştır. 2.3 bunu ortaya koyar. Rokun anlatımına buradan hareketle de ulaşabiliriz. Sadece bizde değil, başka yerlerde de bu rok konusunun tartışıldığını, yorumlandığını biliyoruz. FIDE Kural Komisyonu bu tür tartışmaların, yorumların önüne geçmek için ilgili maddenin yazımını tekrar ele aldı. Genel Kurulda görüşülecek, (başka maddeler de var) karar verilirse uygulanacak. Yeni öneride “…..along the player’s first rank ……” , “…… oyuncunun ilk sırası boyunca …..” deniliyor.
Başka kural maddeleri üzerindeki tartışma ve yorumlara devam edeceğim.
Sağlıkla kalınız.
Tahsin AKTAR
-------------------------------------------------------------------------------------------
Kurallar İkinci Baskı
Düzeltme
Bilindiği gibi FIDE satranç kuralları üzerinde yapılan değişiklikler üzerine biz de kurallar kitabımızda yeni düzenlemeler yaparak ikinci baskı kitapçığı yayımlamıştık. Kaç kez elden geçirildi, incelendi, okundu ama gelin görün ki hata olmuş. Bir sözcüğe yanlışlıkla olumsuzluk eki uladığınızda sonrasında gelen bilgi de yanlış olur. İkinci baskı kurallar kitapçığının 58. sayfasındaki yorum maddesinin ikinci paragrafı bu azizliğe uğramış. Yorum maddesi düzeltildi, dağıtıma girmemiş kitapçıklarda düzeltme monte edildi ama dağıtıma girmiş kitapçıklara bizim ulaşma olanağımız olmadığından buradan bildirmeyi uygun gördüm.
Söz konusu yorum paragrafının yeniden düzenlenmiş hali şöyle. Düzeltir, özür dilerim.
FIDE Satranç Kuralları
İkinci Baskı (Mayıs 2007)
Sayfa 58 (yorum ikinci paragraf)
Kuraldışı hamle tamamlandığı anda gerçekleşir. Ana kurallarda olduğu gibi hamlenin tamamlanması yani saatin durdurulup rakip saatin çalıştırılması gerekmektedir. Kuraldışı bir hamleyi yapan oyuncu saatini kullanmadan önce bu hamlesini düzeltebilecektir.
