Adana, 23 Haziran 2007
Son Yatay
Termometre 42 0 C yi gösteriyor. Çukurova yanıyor. Dışarıda asfalt eriyecek sanki. Yumurtanın, yağ ve ateş olmadan nasıl pişirildiğini test ediyor, apartmanın çocukları. Seyyar satıcıların tezgâhlarının altına sığınarak korunduklarına tanık oluyorsunuz. Bu sıcakta ne yapılır? Oturup kuralları okur, yorumlarsınız ya da başka kaynaklar okursunuz. Biraz kaynak karıştırma, biraz neşelenmek için magazin sonra da işimize dönelim.
Önceki yazılarda, satranç oyun kurallarına değinilmiş, kural maddeleri üzerinde yorumlar yapılmış, ilginç durumlardan söz edilmişti.
Bir kural maddesini daha yorumlamaya çalışacağım. C2. Der ki maddenin yapısı: “…. Madde 10.2 ve B6 uygulanmaz.” Bunu böyle okur geçeriz. Gerek yıldırım turnuvaların azlığından, gerekse bu turnuvalarda kuralın özünde var olan durumun fazlaca oluşmamasından olsa gerek, üzerinde durmayız. 10.2 uygulanmıyor, bu anlaşılıyor. Hakemden beraberlik isteminde bulunulmuyor yani Hızlıoyun Bitişi burada yok. Buraya kadar tamam. Peki B6. Bakalım B6 ne diyor? “…. Ancak, iki şah da tehdit altındaysa veya piyon terfisi tamamlanmadıysa, hakem, olanaklı ise oyuna müdahale edecektir.” Hakemler bu kurala göre, son yatayda duran bir piyon görürlerse veya iki şahın da tehdit altında kalmış olduğuna tanık olurlarsa oyuna müdahale edecek, kural dışı hamle uygulamasını yaparak maçı devam ettireceklerdir. Hızlı Satranç kurallarına göre böyle.
C2 ye göre B6 uygulanmayacaksa eğer, hakemler, görseler bile, iki şahın tehdit altında kaldığı pozisyona karışmayacaklar, oyun böyle devam edecek. Bunu anlayabiliyorum. Son yatayda bir piyon varsa buna da karışmayacaklar, oyun öylece devam edecek. (Son yatayda duran bir piyon, piyon terfisinin tamamlanmadığını anlatıyor) Ama son yatayda duran bir piyon, satranç tahtasına uymayan bir pozisyon değil midir? Özünde piyonun nerede bulunabileceği bilinmektedir. Son yatayda hiçbir fonksiyonu olmayan bir piyonun varlığı ne derece doğrudur? Hiçbir oyun yeteneği olmayan son yataydaki piyonun duruşu biraz garip geliyor bana. Bunu, kuralları inceleyen arkadaşlarımız ile de konuşup tartıştık. Bu garip durumun, satranç oyununun özüne aykırı geldi bize. Ama kural böyle. Bunu uygulayacağız tartışmasız. Bu kadarı ile yetinmeyi düşünmüyorum. FIDE Kural Komisyonuna taşıyacağımız bir örnek olarak ortada duruyor.
Nasıl, ne dersiniz, doğru mu düşünüyorum?
Sıcak havalarda gereksiz ise dışarıya çıkmayın, bol bol sıvı almaya özen gösterin.
Sağlıcakla kalın…
Tahsin AKTAR



