Haberlere dön
5 Mart 2007Adana, 28 Şubat 2007
Hakemlerimizin doğru yetişmesi, kuralları tam öğrenerek yorum ve uygulamada güçlük çekmemeleri, planlama ve organizasyon birikimlerini istendik noktaya taşımak için bölgesel ve il düzeyinde eğitimler yapıyoruz. Bu eğitimler sayesindedir ki artık iyi düzeye gelmiş pek çok hakemimiz var.
Yapılan eğitimler yeterli midir? Hayır. Yenilenme gereksinimi hiç bitmez. Özellikle az karşılaşılan durumlar üzerine kural uygulayabilmenin bazan zor olduğunu görüyoruz. Bazan da çok basit durumlar karşısında bu manzaraya rastlamak olanaklı. ‘Nasıl olsa biliyorum, nasıl olsa basit’ görüşü hakim olduğunda işler zorlaşıyor.
Bir dizi halinde, kuralların uygulamasında yanlış edinimleri ortadan kaldıracak bilgileri sunacağım, dilimin döndüğünce. Hani, bayram namazı yılda iki kez kılınır ve her seferinde hoca efendi tanımlar ya unutulmuştur diye, onun gibi bir şey işte.
Kurallar Kurallar (1)
Hamlenin ‘yapılması’ ile’ tamamlanması’ kavramları karıştırılır durur sürekli. ‘Hamlenin Yapılması’ oynanması olanaklı bir taşın olanaklı bir kareye bırakılarak (bırakmak, bir daha oradan kaldırıp başka bir kareye götüremeyecek biçimde el ile temasın kesilmesi) gerçekleşen eylem olarak açık biçimde tanımlamak olanaklı. Peki ya ‘Hamlenin Tamamlanması’ nasıl tanımlanabilir? Hamle yapıldıktan sonra, oyuncunun, kendi saatini durdurup rakibinin saatini çalıştırması eylemi olarak tanımlayabiliriz.
Şimdi, nereden çıktı bu basit tanımlama gereksinimi?
FIDE kuralları diyor ki: 7.4.a: “Oyun sırasında kuraldışı bir hamlenin tamamlandığı belirlenirse…….. konum kuraldışı hamlenin hemen öncesine getirilir. ………. Saatler 6.14’e göre ayarlanır, 4.3’e göre…… oyun devam eder.” Yapılan eğitimlerde tamamlamanın gözden kaçırıldığını görüyoruz. Şöyle ki; “ sporcu c1 de bulunan filini f5 karesine oynuyor. Elini saatine uzattığı anda az daha kuraldışı hamle yapacağını görüyor ve hamlesini Ff4 olarak düzeltiyor” Eğitimdeki hakemler hemen karşı çıkıyorlar. “Hayır, kuraldışı hamle oluştu. Uygulama yapılacak” Soruyorsunuz, neden? “…. Hocam bu Hızlı Satranç Kuralları içindir (B6) burada olmaz….” diyorlar.
İşte, tamamlandığında sözcüğünün anlamını burada iyi analiz etmeliyiz. Demek ki hamle tamamlanırsa kural dışı hamle oluyor. Henüz tamamlanmamış bir hamlede kural dışılık söz konusu olmaz. Sporcu hamlesini düzeltebilir, saatini durdurup rakibinin saatini çalıştırıncaya kadar geçecek süreçte. Nasıl, ne dersiniz, doğru mu düşünüyorum?
Sağlıcakla kalın…
Tahsin AKTAR
