Haberlere dön
13 Ekim 2006
Sonda söyleyeceğimi en başta söyleyeyim. Kalmukya Cumhuriyeti’nin başkenti Elista’ya gelmek doğrusu hiç kolay değil. Türk Hava Yolları yahut başka herhangi bir havayolu ile doğrudan İstanbul – Elista yapma şansınız yok.
Üç saatlik bir uçuşun ardından önce Moskova’ya geleceksiniz. Ardından Kalmukya’ya en yakın havalimanı olan Volgagrad havalimanına yeniden iki saatlik bir uçuş yapacaksınız. En nihayet oraya vardığınızda da, yol, ne yazık ki bitmeyecek. Sizi en az dört saatlik bir karayolu bekleyecek.
Bu arada Moskova’da aralarında epey uzaklık olan terminalleri ve bagajlarınızı da karıştırmayacak, kaybetmeyeceksiniz. Eğer tüm bunları yaparsanız, tıpkı TSF Başkanı Ali Nihat Yazıcı ile bizim yaptığımız gibi siz de, Dünya Satranç Şampiyonluğu unvan karşılaşmasının son oyununu, finalini “yerinde izlemek” için sabahın ikisinde de olsa Elista’ya ulaşırsınız.
Başkan Yazıcı’nın oturduğu bankın hemen yanındaki kapıdan girilen iki katlı bir evde kalıyoruz. Burası ismini ilk duyduğumda varlığına şaşırdığım “chess city”.
Herhalde dünya üzerinde çok az siyasetçi, “kişisel hobisini” bir ülkenin “kaderi” haline getirmiştir. Dünya Satranç Birliği Başkanı ve aynı zamanda Kalmukya Cumhuriyeti Devlet Başkanı Kirsan İlyumzhinov, bunu yapabilen ender isimlerden biri ve belki de birincisi.
Kalmukya, Rusya Federasyonu’na bağlı, coğrafyası büyük, nüfusu küçük “özerk” bir Cumhuriyet. Moğol - Tatar kökenli 300 bin nüfuslu halkının çoğu Budist. Kalmukya’nın nesi meşhur ? Derseniz size vereceğim ilk ve tek yanıt hiç kuşkusuz “satrancı” olurdu herhalde.
“Chess City”, başkent Elista’nın hemen yanına, 1998 Satranç Olimpiyatları için kurulmuş küçük bir semt gibi öylece duruyor. Birbirine benzeyen iki katlı sevimli evleri ve dev satranç salonu ile Kirsan’ın çocukluk hayali, gerçeğe dönüşmüş. Ancak ortada bir tuhaflık var.
Hayır hayır, “olumsuz” anlamda “tuhaf bir durum var” demek istemiyorum. Demek istediğim, ancak hayal gücü yüksek bir Hollywood yönetmeninin, örneğin Tim Burton’ın elinden çıkma, bir “dekor hissi” uyandırmış olması bende.
Geldiğimiz andan itibaren mihmandarımız, Vladimir Ankranov ile, tercümanımız Bairat İvanova yanımızdan ayrılmıyor. İnsan ister istemez, “acaba bu ilgi ve yakınlık Kalmuk halkının geleneksel misafirperverliğinden mi, yoksa Sovyet Rusya’dan kalma eski bir alışkanlık mı” diye düşünüyor.
Daha birkaç ay önce, FİDE seçimlerinde rakibi olan TSF Başkanı Yazıcı’yı başkentine “özel misafiri” olarak davet eden Kalmukya Devlet Başkanı’nın bu tavrı, “komplo teorisyenleri” için “paha biçilmez” türden. Onlara kolay gelsin diyorum.
Evet, evet “final” diye gelmiştik ama ne yazık ki beraberlik, “unvanın sahibi kim olacak” sorusunun da yanıtlanmasına bugün için izin vermedi.
Kalmukya’ya, Elisya’ya ve “Chess City”e devam edeceğiz.
Ve evet, “Lenin” heykelleri Rusya’da halen varlığını sürdürüyor. Yalnız yerleri değişmiş.
